ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญและประธานสมาคมศาลรัฐธรรมนูญและสถาบันเทียบเท่าแห่งเอเชีย (Association of Asian Constitutional Courts and Equivalent Institutions: AACC) พร้อมด้วยนายอุดม สิทธิวิรัชธรรม ศาสตราจารย์ ดร.อุดม รัฐอมฤต นายสุเมธ รอยกุลเจริญ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และคณะผู้บริหารสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ได้เดินทางเข้าร่วมพิธีส่งมอบตำแหน่งประธานสมาคม AACC ให้แก่ศาลรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถานอย่างเป็นทางการ ในระหว่างวันที่ 9 - 16 พฤศจิกายน 2568 ณ สาธารณรัฐอุซเบกิสถาน

ในพิธีการดังกล่าว ศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยส่งมอบธงสัญลักษณ์สมาคม AACC ซึ่งเป็นการส่งต่อภารกิจประธานสมาคมให้แก่ศาลรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน ซึ่งจะดำรงตำแหน่งประธานสมาคม AACC เป็นระยะเวลา 2 ปี ในระหว่างปี พ.ศ. 2568 - 2570 และส่งต่อบทบาทหน้าที่ที่สำคัญในการส่งเสริมและขับเคลื่อนความร่วมมือภายใต้หลักนิติธรรม การคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และการเสริมสร้างประชาธิปไตยให้ประเทศสมาชิกสามารถดำเนินการบรรลุตามวัตถุประสงค์ และนำไปสู่ความก้าวหน้า ทั้งในด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมร่วมกันในระดับภูมิภาคเอเชียต่อไป 

ในโอกาสเดียวกัน คณะผู้แทนศาลรัฐธรรมนูญไทยยังได้เข้าร่วมการประชุมนานาชาติ เนื่องในโอกาสครบ 30 ปี แห่งการสถาปนาศาลรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน โดยมีผู้แทนจากประเทศสมาชิก AACC และศาลรัฐธรรมนูญและสถาบันเทียบเท่าจากหลายประเทศ อาทิ สาธารณรัฐคาซัคสถาน สาธารณรัฐคีร์กีซ สาธารณรัฐทูร์เคีย สหพันธรัฐรัสเซีย สาธารณรัฐเบลารุส สาธารณรัฐอินโดนีเซีย และสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นด้านกระบวนการยุติธรรมทางรัฐธรรมนูญ ภายใต้หัวข้อ "ประเด็นปัจจุบันของการปฏิรูปรัฐธรรมนูญ และการพัฒนาสถาบันการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ (Current issues of constitutional reforms and development of the institution of constitutional control)” โดยในการอภิปรายได้แบ่งออกเป็น 3 วาระ ประกอบด้วย 

(1) วาระที่ 1 ความเป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐธรรมนูญและศาลรัฐธรรมนูญ (Supremacy of the Constitution and the Constitutional Court) เป็นการอภิปรายประเด็นเกี่ยวกับหลักการพื้นฐานของรัฐธรรมนูญสมัยใหม่และบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญในการคุ้มครองความเป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐธรรมนูญ รวมถึงการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ ความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิรูปและความมั่นคงของรัฐธรรมนูญ ระบบการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ อำนาจหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญ และแนวโน้มการพัฒนาในยุคปัจจุบัน

(2) วาระที่ 2 การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญและการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ (Constitutional Review and Constitutional Complaints) เป็นการอภิปรายประเด็นเกี่ยวกับกลไกในการใช้อำนาจตรวจสอบรัฐธรรมนูญ คำร้องทางรัฐธรรมนูญในการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน หน้าที่ และกระบวนการพิจารณาคำร้องของศาลรัฐธรรมนูญ การตีความและการใช้บังคับบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ ความสัมพันธ์ระหว่างมาตรฐานกฎหมายภายในประเทศและมาตรฐานระหว่างประเทศ รวมถึงแนวโน้มการพัฒนาด้านการตรวจสอบรัฐธรรมนูญ และการปรับปรุงขั้นตอนเพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งศาสตราจารย์ ดร.อุดม รัฐอมฤต ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 

ได้ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในวาระนี้

(3) วาระที่ 3 การเสริมสร้างกระบวนการยุติธรรมทางรัฐธรรมนูญจากประสบการณ์ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ (Improving Constitutional Justice: National and International Experience) เป็นการอภิปรายแนวทางสมัยใหม่ในการพัฒนาความยุติธรรมทางรัฐธรรมนูญ โดยผสานประสบการณ์ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ประเด็นเกี่ยวกับการปรับปรุงการทำงานของศาลรัฐธรรมนูญ การพัฒนาระบบกระบวนพิจารณาทางรัฐธรรมนูญ และการคุ้มครองสิทธิของประชาชน การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบระบบตรวจสอบรัฐธรรมนูญในประเทศต่าง ๆ การถอดบทเรียนแนวปฏิบัติที่ดี และการประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศ ตลอดจนทิศทางการพัฒนางานของศาลในอนาคต

 

การเข้าร่วมพิธีส่งมอบตำแหน่งประธานสมาคม AACC และการนำเสนอบทความทางวิชาการในการประชุมนานาชาติครั้งนี้ ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ในการสานต่อความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกสมาคม ตลอดจนยกระดับบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยในเวทีนานาชาติด้านการธำรงรักษาหลักนิติธรรมและกระบวนการยุติธรรมทางรัฐธรรมนูญ

นอกจากนี้ คณะศาลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยยังได้เข้าพบและประชุมหารือกับหน่วยงานสำคัญของสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน ได้แก่ สภาผู้แทนราษฎรแห่งสภานิติบัญญัติ ศาลฎีกา คณะกรรมการการเลือกตั้งกลาง มหาวิทยาลัย Samarkand State มหาวิทยาลัย Tashkent State University of Law และมหาวิทยาลัย National University of Uzbekistan เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญ เนื่องจากสาธารณรัฐอุซเบกิสถานมีการปฏิรูปรัฐธรรมนูญครั้งสำคัญ โดยเฉพาะการปรับปรุงกระบวนการตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายให้สอดคล้องกับมาตรฐานนานาชาติ รวมถึงหารือแนวทางการพัฒนาความร่วมมือ การขยายโอกาสด้านวิชาการ และงานวิจัยร่วมกับมหาวิทยาลัยชั้นนำของอุซเบกิสถานต่อไป